Những thủ thuật giúp đào tạo trực tuyến trong môi trường đa văn hóa

tips-create-multicultural-elearning-experiences

Xin chào anh chị và các bạn,

Đào tạo trực tuyến rất hấp dẫn nhưng cũng rất thách thức nếu cơ sở giáo dục hoặc đơn vị tổ chức không quản lý được quy trình cũng như vượt qua những vấn đề do tính chất đặc thù của đào tạo trực tuyến thì việc tổ chức đào tạo trực tuyến sẽ không hiệu quả. Do tính chất có thể tiếp nhận sinh viên ở vất kỳ nơi nào trên thế giới hoặc bất kể vùng miền, nên luôn xuất hiện sự khác biệt về văn hóa trong cùng một lớp học. Trong phạm vi bài viết này, tôi xin chia sẻ những thủ thuật giúp đơn vị tổ chức vượt qua các rào cản về văn hóa trong một lớp học.

Việc quản lý tốt sự đa dạng về văn hóa trong một lớp học giúp:

1. Gia tăng sự hợp tác và gắn kết trong môi trường đào tạo trực tuyến

Môi trường đa văn hóa cho phép các cá nhân ở mọi miền đất nước có thể tự do thảo luận và thông qua sự khác biệt về văn hóa, lối sống ở các vùng miền, người học sẽ lĩnh hội được nhiều chiều của một vấn đề. Ví dụ đối với lĩnh vực quản trị kinh doanh, với một chủ đề là quản trị nhân sự thì người học có thể tiếp nhận các kiến thức từ sự chia sẻ của các học viên từ các vùng miền khác nhau, từ đó có thể hiểu phong cách quản lý của miền Bắc khác miền Nam và miền Trung như thế nào, hiểu được những đặc tính của người lao động ở các loại hình doanh nghiệp khác nhau… Người học sẽ được hưởng lợi lớn và sẽ gắn kết một cách chặt chẽ với chương trình học nếu đơn vị tổ chức kiểm soát được sự đa dạng văn hóa trong một lớp học.

2. Khiến việc trao đổi kiến thức diễn ra tự nhiên và không gượng ép.

Việc kiểm soát và khuyến khích, tôn trọng khác biệt về văn hóa giúp việc trao đổi kiến thức trong lớp học diễn ra tự nhiên, không gượng ép và trung thực. Thông thường, chúng ta thường tạo ra một “vỏ bọc” khi bị áp chế một quy định hoặc nguyên tắc nào đó, và những thông tin mà học viên chia sẻ, đôi khi bị méo mó dưới tác động của một số yếu tố liên quan đến văn hóa. Để hiểu rõ khái niệm này, tôi ví dụ: khi chúng ta đến một nơi nào đó khác văn hóa của mình, chúng ta thường nghe câu “nhập gia tùy tục”, và như vậy, các hành v i, ứng xử, lời nói sẽ khác so với bản chất hành vi, ứng xử và văn hóa của chính ta và những thông điệp chúng ta truyền đi đôi khi không phải là thông điệp thật sự của chính chúng ta, mà đã được thay đổi dưới tác động của việc “tùy tục” khi nhập gia.

Khi một đơn vị tổ chức khuyến khích và mọi người trong lớp học sẽ chia sẻ những gì mình thực nghĩ, thực làm, thực sự trải qua thì tất cả học viên trong lớp sẽ học được rất nhiều từ nhau từ những kiến thức và thông tin trung thực và không gượng ép.

3. Gia tăng sự hỗ trợ lẫn nhau giữa các thành viên:

Khi không còn khác biệt văn hóa và khoảng cách vùng miền, việc chia sẻ và hỗ trợ giữa các học viên sẽ diễn ra tự nhiên và hiệu quả. Trong môi trường đào tạo trực tuyến, tính “khích lệ” (motivation) là đặc biệt quan trọng  vì chúng ta không gặp nhau trên lớp như môi trường giao tiếp truyến thống. Nếu đơn vị tổ chức phát huy tính đa dạng văn hóa, tất cả các học viên sẽ xem nhau như người một nhà và sự chia sẻ, hỗ trợ, khích lệ sẽ diễn ra một cách hiệu quả nhất.

4. Đa dạng văn hóa là động lực của phát triển

Khái niệm đa dạng văn hóa và chấp nhận sự khác biệt (Diversity) là khái niệm quan trọng trong việc tạo động lực cho phát triển. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh, một tổ chức nếu có nhiều nhân viên từ nhiều nền văn hóa khác nhau sẽ có điều kiện phát triển hơn các tổ chức khác, một thành phố nếu có nhiều dân nhập cư thường có sự sáng tạo và phát triển hơn so với những thành phố mà dân số đa phần là người bản xứ, một quốc gia sẽ thành công hơn nếu quốc gia đó có nhiều sắc tộc và tôn giáo (trong điều kiện kiểm soát tốt tính đa dạng văn hóa và sắc tộc). Trong môi trường đào tạo trực tuyến cũng không ngoại lệ.

5. Giúp học viên có cảm giác chủ động, tự chủ và được trao quyền.

Môi trường đào tạo trực tuyến khác nhiều so với đào tạo truyền thống khi mà học viên là trung tâm và giảng viên là người hướng dẫn và bài giảng mang tính tự học. Nếu học viên không có cảm giác thoải mái và được trao quyền sẽ triệt tiêu động lực học tập của người học. Việc tạo môi trường tôn trọng sự đa dạng văn hóa sẽ giúp học viên có cảm giác tự tin khi tham gia học tập, tạo động lực cho chính bản thân cũng như giúp học viên chủ động hỗ trợ những học viên khác trong phạm vi cho phép.

Việc quản lý tốt tính da dạng văn hóa trong lớp học trực tuyến rõ ràng đem lại nhiều lợi ích cho người học, nhưng làm sao để hiện thực hóa nó?

Một số thủ thuật để quản lý và phát huy tính đa dạng văn hóa trong lớp học trực tuyến:

1. Xây dựng quy định ngay từ đầu và nghiêm túc thực hiện quy định về tôn trọng sự đa dạng văn hóa

Cơ sở giáo dục cần xây dựng quy định và “quán triệt” ngay từ đầu các quy định này nhằm thể hiện sự khích lệ sự đa dạng văn hóa. Quy định này thường đề cập đến các vấn đề:

  • Ngôn ngữ sử dụng: Không nói tục, chửi thề và tránh sử dụng phương ngữ.
  • Về trao đổi ý kiến: Tôn trọng ý kiến cá nhân trên tinh thần các ý kiến đều tích cực ở một góc độ nào đó.
  • Về xử lý mâu thuẫn: Xem sự khác biệt, mâu thuẫn về quan điểm là bình thường và là cơ hội để học tập.
  • Về tương tác: Tuyệt đối không có thái độ công kích cá nhân. Các nội dung bình luận dựa trên hiện tượng của vấn đề chứ không dựa vào đặc điểm cá nhân của từng người.
  • Về chế tài: Giảng viên có quyền không cho phép những học viên không tôn trọng nguyên tắc đã đặt ra vào lớp. Việc không cho phép học viên vào lớp học sẽ được công bố công khai trên “diễn dàn công cộng” (nơi mà những thông tin chung của lớp học thường được đưa vào đây).

2. Khuyến khích đưa các ví dụ, các điển cứu (case study) từ đời thực

Việc khuyến khích đưa các ví dục và điển cứu từ đời thực, một cách gián tiếp khuyến khích các học viên từ các vùng miền khác nhau chia sẻ trường hợp của riêng mình. Khi việc chia sẻ những ví dụ cá nhân được khuyến khích, việc đánh giá sẽ dựa vào thông tin, không dựa vào khác biệt văn hóa. Bên cạnh đó, khi những ví dụ rất đời thực, nó sẽ rất sinh động và tạo ra nhiều thảo luận, tranh luận. Việc thảo luận và tranh luận được kiểm soát theo nguyên tắc đã đặt ra ở mục 1 sẽ khiến lớp học sinh động.

3. Khuyến khích làm việc nhóm

Khi các cá nhân từ các nơi khác nhau tập hợp lại một nhóm và có chung một mục đích (giải quyết các yêu cầu của bài học), sự gắn kết của họ sẽ tốt hơn vì bây giờ, các học viên khác biệt văn hóa đã có một mục đích chung. Thông qua giải quyết một vấn đề nào đó của lớp học, các học viên sẽ tự nhiên chia sẻ quan điểm hơn và khi trao đổi cùng các nhóm khác sẽ ít có sự va chạm văn hóa vì chính mỗi nhóm đã là tập hợp từ nhiều nền văn hóa khác nhau rồi.

4. Khuyến khích sự tự đánh giá (self-reflection), nêu những gì mình đã ứng dụng được sau khi học một chuyên mục nào đó.

Tự đánh giá là hoạt động bắt buộc trong các lớp học trực tuyến mà chương trình đã được kiểm định. Việc khuyến khích tự đánh giá sẽ giúp học viên một mặt biết được những gì mình đã học sẽ áp dụng vào thực tế cuộc sống, công việc của họ như thế nào, một mặt giúp tất cả học viên học hỏi lẫn nhau.

Chúng ta hãy xem xét một vì dụng sau: một lớp học có 3 học viên đến từ miền Bắc, miền Trung, miền Nam. Mỗi học viên sẽ tự đánh giá những gì đã học vào công ty của mình với chủ đề quản trị lương. Bản thân của mỗi học viên sẽ biết cách ứng dụng kiến thức đã học vào việc quản trị lương của mình, bản thân của từng học viên sẽ học được cách quản lý lương từ những học viên còn lại. Trong trường hợp công ty của học viên miền Nam mở chi nhánh ra miền Trung và miền Bắc, thì bản thân học viên này sẽ không còn xa lạ và bị shock văn hóa khi triển khai hệ thống lương.

Như vậy, kiểm soát được sự khác biệt về văn hóa có tác động lớn đến sự thành công của một lớp học trực tuyến. Thông qua những phân tích trên đây, hy vọng rằng đã chia sẻ một chút thông tin đến các anh chị, những người đam mê và tin tưởng vào tương lai của đào tạo trực tuyến tại Việt Nam.

TS. Dũng Nguyễn.

Founder of EduViet

Share

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *